Ελένη Χαρούπια
“Co-designing with Socio-ecological Communities: A Practice-Based Framework for Multispecies Design”
This doctoral research develops a practice-based framework for co-designing with socio-ecological communities that moves beyond anthropocentric participation models. Drawing on critical systems thinking, posthumanist theory, and new materialism it argues that design processes can and should attend to the agency of non-human actors as constitutive participants: plants, animals, soil, and other living systems that are entangled with the communities within which human life unfolds and depends upon. The framework is built iteratively across three empirical contexts, grounded in participatory action research and research-through-design methodologies. Rather than prescribing a fixed model, it traces a set of rhythms that emerge from practice and that reframe what participation, co-design, and community mean when the community in question extends beyond the human. The thesis contributes a theoretically grounded, practice-oriented account of what it means to design with living systems rather than for them; and what this requires of design practice, methodology, and theory.
20′ discussion
Γιώργος Μπέκας
“Προς μια Οντολογία για τη Σχεδίαση (Towards an Ontology of Design)”
Στο πεδίο της φιλοσοφίας της Σχεδίασης, τα οντολογικά ζητήματα αφορούν τη φύση των οντοτήτων που εμπλέκονται στη σχεδιαστική πράξη. Παρά τον πολυεπιστημονικό και πολύπλοκο χαρακτήρα αυτού του ακαδημαϊκού χώρου, μια κοινή κατανόηση του τι συνιστά το Design παραμένει, έως και σήμερα, ανεπίτευκτη. Η απουσία ενός ενιαίου ορισμού, η συνεχής εμφάνιση νέων παρακλαδιών, η κατάχρηση του όρου τόσο στον δημόσιο λόγο όσο και στην ακαδημαϊκή κοινότητα, και η αδυναμία καθιέρωσης μιας κοινής γλώσσας μεταξύ των διαφόρων σχεδιαστικών disciplines δημιουργούν σύνθετα προβλήματα: επιστημολογικά, ερευνητικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά. Στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής, επιχειρείται, σε πρώτη φάση, η διερεύνηση των αιτιών που οδηγούν σε αυτό το αδιέξοδο. Μέσα από μια νατουραλιστική προσέγγιση, στόχος είναι η διαμόρφωση μιας νέας Οντολογίας για τη Σχεδίαση, που θα μπορεί να αποτελέσει κοινό σημείο αναφοράς για τον ευρύτερο σχεδιαστικό και ακαδημαϊκό διάλογο.
20′ discussion
Δέσποινα Γρηγορέλη
“Μεθοδολογίες Ιδεασμού και Κοινωνικοτεχνικές Προκλήσεις”
Οι σύγχρονες σχεδιαστικές προκλήσεις εκτυλίσσονται μέσα σε πολύπλοκα κοινωνικοτεχνικά συστήματα. Τέτοιου είδους προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μεμονωμένα, καθώς υφίστανται σε πολλαπλά επίπεδα, εξελίσσονται υπό συνθήκες και περιορισμούς που διαρκώς μεταβάλλονται, και αναδύουν συμπεριφορές που δεν μπορούν να προβλεφθούν. Παρόλο που υπάρχει πληθώρα μεθοδολογιών ιδεασμού, οι περισσότερες παραμένουν γραμμικές και δεν μπορούν να διαχειριστούν την πολυπλοκότητα που χαρακτηρίζει τέτοιου είδους συστήματα. Σε αυτό το πλαίσιο, η παρούσα παρουσίαση εξετάζει κατά πόσο οι υπάρχουσες μεθοδολογίες ιδεασμού είναι επαρκείς για να ανταποκριθούν σε τέτοιου είδους προκλήσεις, μέσα από τη χαρτογράφηση της εξέλιξής τους σε τέσσερις γενιές σχεδιαστικής σκέψης. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζονται τα γνωστικά μοτίβα και οι μηχανισμοί σκέψης που ενσωματώνονται στις μεθοδολογίες ιδεασμού, με στόχο να αναγνωριστεί τι λειτουργεί και τι όχι για την αντιμετώπιση των σύγχρονων κοινωνικοτεχνικών προκλήσεων. Η ανάλυση αυτή αποτελεί θεμελιώδες βήμα της διατριβής για την κατανόηση των υπαρχόντων μηχανισμών ιδεασμού, με σκοπό τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο ο λειτουργικός ιδεασμός μπορεί να συμβάλει στη δημιουργική παρέμβαση σε πολύπλοκες κοινωνικοτεχνικές προκλήσεις.
20′ discussion
Πηνελόπη Γκουντάρα
“Παραγωγή Σχεδιαστικών Αναπαραστάσεων και Νοηματοδότηση: Συμβολισμός, Εμπειρία, Πολιτισμική αξία”
Η σύγχρονη σχεδίαση δεν περιορίζεται πλέον στη λειτουργικότητα και την αισθητική των τεχνουργημάτων, αλλά προσεγγίζεται όλο και περισσότερο ως ένα πεδίο επικοινωνίας, εμπειρίας και νοηματοδότησης. Η μετατόπιση αυτή καθιστά τον ρόλο του σχεδιαστή πιο σύνθετο, καθώς το ζητούμενο δεν είναι μόνο η οργάνωση μορφών και λειτουργιών, αλλά και η συγκρότηση νοήματος. Παρότι η βιβλιογραφία έχει αναδείξει τη σημασιολογική και συμβολική διάσταση της σχεδίασης, παραμένει ασαφές πώς το νόημα ενσωματώνεται συστηματικά στη φάση του ιδεασμού και πώς μπορεί να υποστηριχθεί μεθοδολογικά. Σε αυτό το πλαίσιο, η παρούσα παρουσίαση εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στις τέσσερις διαστάσεις της σχεδίασης, όπως διατυπώνονται από τον Glenn Parsons, λειτουργία, αισθητική, νόημα και ηθική, και στη θεωρία των affordances. Στόχος είναι να διερευνηθεί πώς οι δυνατότητες αλληλεπίδρασης μπορούν να λειτουργήσουν όχι μόνο ως λειτουργικές ενδείξεις δράσης, αλλά και ως φορείς συμβολικού και πολιτισμικού νοήματος. Η έρευνα προσεγγίζει τα affordances ως εννοιολογικό πλαίσιο που συνδέει μορφή, χρήση, εμπειρία και ερμηνεία, και εξετάζει πώς αυτή η σύνδεση μπορεί να αξιοποιηθεί στον ιδεασμό για τον έλεγχο και την αναθεώρηση σχεδιαστικών υποθέσεων. Η ανάλυση αυτή στοχεύει στην ανάπτυξη ενός ερμηνευτικού και μεθοδολογικού πλαισίου που θα υποστηρίζει τον σχεδιαστή ως ενεργό συντελεστή στη συγκρότηση της σημασιολογικής διάστασης των τεχνουργημάτων.
20′ discussion